I arrestuar në Greqi: 24 orë te gjyqtari, pastaj tri ditë
Në Greqi afatet janë të shkruara në vetë Kushtetutën. Neni 6 detyron që personi i arrestuar — qoftë në flagrancë, qoftë me urdhër — të nxirret para gjyqtarit hetues brenda njëzet e katër orësh. Prej atij momenti gjyqtari ka tri ditë për të vendosur nëse e liron ose lëshon urdhrin e burgimit, dhe ky afat mund të zgjatet me dy ditë të tjera me kërkesë të vetë personit ose për shkaqe madhore. Nëse afatet kalojnë pa asnjë vendim, kush e mban personin duhet ta lirojë menjëherë.
Dy rrugë krejt të ndryshme
Ajo që përcakton gjithçka është nëse ju kanë kapur në flagrancë ose jo. Në rastin e parë procedura mund të jetë e përshpejtuar: personi mbahet në komisariat dhe çohet drejtpërdrejt në gjykim me një procedurë të shkurtuar, të rezervuar për çështje të thjeshta.
Në rastin e dytë, kur ekziston vetëm një dyshim, personi duhet të dalë para gjyqtarit hetues — anakritis — për të paraqitur mbrojtjen. Është ai gjyqtar, me pëlqimin e prokurorit, që vendos për paraburgimin.
| Situata | Çfarë ndodh | Afati |
|---|---|---|
| Kapje në flagrancë, çështje e thjeshtë | Gjykim i përshpejtuar | Ditë, jo javë |
| Dyshim, pa flagrancë | Dalje para gjyqtarit hetues | 24 orë nga arrestimi |
| Vendimi i gjyqtarit hetues | Lirim ose urdhër burgimi | Tri ditë, plus dy me kërkesë |
| Afatet e kaluara pa vendim | Lirim i detyrueshëm | Menjëherë |
Sa mund të zgjasë paraburgimi
Kushtetuta cakton edhe kufirin maksimal: një vit për veprat më të rënda, gjashtë muaj për ato të mesme, me zgjatje vetëm në rastet e jashtëzakonshme që ligji i parashikon. Është një kufi kushtetues, jo një udhëzim, dhe përllogaritja e tij bëhet me kalendarin në dorë.
Përgatitja e mbrojtjes
Ligji grek i njeh të pandehurit të drejtën të njihet me akuzën dhe me aktet, dhe të kërkojë një afat për të përgatitur mbrojtjen përpara se të përgjigjet. Ai afat kërkohet: nuk jepet vetvetiu, dhe kush përgjigjet menjëherë e ka humbur.
E drejta e përkthimit vlen edhe këtu, si në çdo shtet të Bashkimit Evropian, sepse buron nga e njëjta direktivë evropiane e trajtuar te faqja mbi përkthyesin. Cilësia e përkthimit shqip–greqisht është, në praktikë, problemi më i shpeshtë.
Pse ka rëndësi
Greqia mbetet vendi me komunitetin shqiptar më të madh jashtë Shqipërisë. Kjo do të thotë se një pjesë e madhe e familjeve shqiptare në Itali kanë të afërm atje, dhe se një arrestim në Greqi është një ngjarje që prek të njëjtat familje. Afatet, megjithatë, nuk janë ato italiane, dhe supozimi që «vlejnë 96 orët» është i gabuar.
Nëse arrestimi ka ndodhur në Greqi
Kontakti i parë është pa pagesë dhe i mbrojtur nga sekreti profesional, në çdo orë, edhe natën dhe në festa.
Pyetje të shpeshta
A vlejnë 96 orët si në Itali?
Jo. Në Greqi afati kushtetues është 24 orë deri te gjyqtari hetues, i cili ka pastaj tri ditë për të vendosur, të zgjatshme me dy.
Kush vendos paraburgimin?
Gjyqtari hetues, me pëlqimin e prokurorit. Nuk është policia dhe nuk është vetëm prokurori.
A mund të kërkoj kohë për t'u përgatitur?
Po, ligji e parashikon një afat për përgatitjen e mbrojtjes. Duhet kërkuar shprehimisht, përndryshe nuk jepet.