Letërporositë midis Italisë dhe Shqipërisë: si merren provat
Kur një provë ndodhet në Shqipëri — një dëshmitar, një dokument bankar, një regjistër — gjykata italiane nuk mund të shkojë ta marrë. Duhet një kërkesë ndihme juridike. Baza është Konventa evropiane e ndihmës juridike në fushën penale e 20 prillit 1959, e plotësuar nga marrëveshja dypalëshe e nënshkruar në Tiranë më 3 dhjetor 2007, e ratifikuar nga Italia me ligjin nr. 97 të vitit 2011: e njëjta marrëveshje që rregullon edhe ekstradimin.
Çfarë ndryshoi marrëveshja
Marrëveshja e vitit 2007 shtriu ndaj Shqipërisë disa nga zgjidhjet më të përparuara të bashkëpunimit evropian: komunikimin e drejtpërdrejtë midis autoriteteve gjyqësore pa kaluar nga rruga diplomatike, dëgjimin me videolidhje dhe akses më të shpejtë te të dhënat bankare.
Pasoja praktike është e dyfishtë. Provat mbërrijnë më shpejt se më parë, dhe kjo vlen edhe kur ato janë në favor të të mbrojturit — por edhe kur janë kundër.
| Akti | Si kryhet | Kohë tipike |
|---|---|---|
| Dëgjim dëshmitari | Videolidhje ose komision | Javë ose muaj |
| Dokumente bankare | Kërkesë e drejtpërdrejtë | Muaj |
| Kontroll dhe sekuestro | Nga autoriteti vendas | Muaj |
| Njoftim aktesh | Postë ose autoritet | Javë |
Mbrojtja mund të kërkojë gjithashtu
Kërkesa e ndihmës juridike nuk është privilegj i prokurorisë. Mbrojtja mund të kërkojë dëgjimin e një dëshmitari që banon në Shqipëri, ose marrjen e një dokumenti të gjendjes civile, të pronësisë ose të punës që provon një alibi ose një lidhje territoriale.
Kërkesa duhet paraqitur herët, sepse kohët janë të gjata. Kush e paraqet një muaj para seancës, e ka humbur.
Dokumentet mbërrijnë në shqip
Aktet e ardhura nga Shqipëria hyjnë në dosje me një përkthim që rrallë kontrollohet nga dikush. Kontrolli i tij është pjesë e mbrojtjes, për të njëjtat arsye të përshkruara te e drejta e përkthimit.
Nëse çështja juaj është e hapur
Kontakti i parë është pa pagesë dhe i mbrojtur nga sekreti profesional, në çdo orë, edhe natën dhe në festa.
Pyetje të shpeshta
A mund të kërkoj unë një dëshmitar nga Shqipëria?
Po. Mbrojtja mund të kërkojë akte ndihme juridike. Kërkesa duhet bërë herët, sepse kohët janë muaj, jo javë.
Sa zgjat një letërporosi?
Zakonisht muaj. Marrëveshja e vitit 2007 i ka shkurtuar kohët duke lejuar komunikim të drejtpërdrejtë, por nuk i ka bërë të menjëhershme.
A vlen një dokument shqiptar në gjykatën italiane?
Vlen nëse mbërrin nëpërmjet kanalit të ndihmës juridike ose me legalizimin e kërkuar. Një kopje e thjeshtë rrallë pranohet.