Trashëgimia midis dy vendeve: prona, armët, borxhet
Kur vdes një i afërm dhe pasuria ndodhet pjesërisht në Itali dhe pjesërisht në Shqipëri, procedura nuk është një e vetme. Krahas çështjeve civile, ekziston një pikë që prodhon procedime penale pa e kuptuar askush: disa sende të trashëguara — një armë, një mjet, një veprimtari — sjellin detyrime deklarative me afate, dhe mospërmbushja e tyre është vepër.
Cili ligj zbatohet
Rregullat evropiane lejojnë që trashëgimlënësi të zgjedhë ligjin e shtetësisë së vet me një deklaratë të shprehur në testament. Pa atë zgjedhje, zbatohet ligji i vendit ku ai kishte banimin e zakonshëm: një ndryshim që mund të prekë kuotat e rezervuara.
Sendet që sjellin një afat
Disa sende të trashëguara nuk kalojnë thjesht nga një emër te tjetri: sjellin një detyrim deklarativ me afat, dhe mospërmbushja e tij është vetë shkelje. Vlen për armët e mbajtura ligjërisht nga i ndjeri, për automjetet, dhe për një veprimtari tregtare që duhet vazhduar ose mbyllur formalisht.
Afati nis nga hapja e trashëgimisë, jo nga dita kur trashëgimtari e mëson. Kjo është arsyeja pse inventari i asaj që ndodhet në shtëpi bëhet në javët e para, jo pasi të jetë rregulluar pjesa civile.
| Sendi i trashëguar | Detyrimi | Nëse nuk kryhet |
|---|---|---|
| Armë e regjistruar | Deklarim brenda afatit | Mbajtje e paligjshme |
| Automjet | Kalim pronësie | Sanksione administrative |
| Veprimtari tregtare | Vazhdim ose mbyllje formale | Detyrime tatimore |
| Borxhe | Pranim me përfitim inventari | Përgjegjësi e plotë |
Ajo që trashëgohet edhe pa e dashur
Trashëgimia përfshin edhe detyrimet. Pranimi i thjeshtë i saj i bën ato personale të trashëgimtarit. Ekziston një formë pranimi që e kufizon përgjegjësinë brenda vlerës së asaj që merret, por kërkon një procedurë formale dhe një afat.
Dokumentet nga dy vende
Certifikatat e vdekjes, të trashëgimisë dhe të pronësisë duhen nga të dy vendet, me legalizim dhe përkthim. Është e njëjta rrugë e përshkruar te faqja mbi dokumentet, dhe kërkon të njëjtat javë.
Nëse duhet rregulluar një trashëgimi
Kontakti i parë është pa pagesë dhe i mbrojtur nga sekreti profesional, në çdo orë, edhe natën dhe në festa.
Pyetje të shpeshta
Trashëgova një armë. Çfarë duhet të bëj?
Deklarim te autoriteti brenda afatit të parashikuar, ose dorëzim. Pa këtë, mbajtja bëhet e paligjshme edhe pse origjina ishte e ligjshme.
A trashëgohen edhe borxhet?
Po. Ekziston një formë pranimi që e kufizon përgjegjësinë brenda vlerës së trashëguar, por kërkon procedurë formale dhe afat.
Prona është në Shqipëri. Cili ligj zbatohet?
Për pasuritë e paluajtshme zbatohen rregulla që lidhen me vendin ku ndodhen. Për pjesën italiane vlen procedura italiane.